AUTORYTET MORALNOŚCI

W autorytecie moralności społecznej zawarta jest niezliczona ilość przekonań poszczególnych ludzi, zbiorowe doświadczenie ludzkości. Tak więc normy moralne mają charakter substancjalny, gdyż są pro­duktem utrwalonej historycznie zbiorowości. „Moralność obiektywna” z jednej strony opiera się na trwałych i niezawodnych podstawach (a to są warunki „on- tologiczności” określonego zjawiska) w rodzaju: państwa, prawa, rodziny – a więc opiera się na faktach obiektywnych, rozumnych i powszechnych podsta­wach. Z drugiej strony, wypełniając treścią te instytucje nadaje im ów substan­cjalny charakter. Hegel konsekwentnie powtarza, iż tylko w społeczeństwie opartym na zasadach „moralności obiektywnej” jednostka zyskuje realny i pew­ny fundament swojej prawdziwej ludzkiej egzystencji. Będąc opoką dla jed­nostki „moralność obiektywna” nie jawi się jako obca jej siła. Przeciwnie, jed­nostka jako istota społeczna, jako rozumny „duch” uświadamia sobie jedność treści własnego rozumu z treścią, jaką zawiera Sittlichkeit, lub mówiąc słowami Heglowskich Zasad fdozofii prawa – uświadamia sobie „etyczną substancję” jako swą własną istotę. „Moralność obiektywna” jest bowiem treścią „drugiej”, duchowej natury człowieka. Jedność treści „moralności obiektywnej” i „czło­wieka”, jednaka ich natura tłumaczy się faktem przynależności do tej samej sfery substancjalnej – do sfery „ducha”. I jedno, i drugie jest kulturowym inno- bytem przyrodniczości. W charakterze dygresji: Hegel oceniał wysiłek etyczny Kanta nazbyt radykalnie, tzn. zredukował stanowisko „krytycznego rozumu praktycznego” do rzędu tuzinkowego subiektywizmu etycznego. Przeoczył mianowicie fakt, iż Kant sformułował ideę transcendentalnego podmiotu mo­ralnego.

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply