ROZPOZNANIE STATUSU WARTOŚCI

Rozpoznanie statusu wartości jako wartości właśnie, czyli jako tego, czemu byt nie przysługuje jest możliwe tylko poprzez refleksję czystą, czyli poprzez ro­zumienie stanowiące przeciwieństwo tetycznego poznania zewnętrznego. Ten rodzaj poznania umożliwia dotarcie do podmiotowego charakteru wartości. Ustanawianie wartości odbywa się poprzez stałe wykraczanie człowieka poza siebie i związane z tym dokonywanie wyborów. Źródłem wszystkich ludz­kich projektów i planów jest projekt pierwotny zakładający określony zbiór wartości. Wartość „sygnuje” każdy akt ludzkiej świadomości; nawet działania poznawcze ugruntowane są w pierwotnym wartościowaniu przebiegającym niezależnie od wiedzy i woli jednostki (taka koncepcja wynika z powiązania epistemologii z aksjologią i odrzucenia modelu wiedzy rozdzielającego opis i wartościowanie). Wartość określana jest przez działanie, przez czyn, który ją potwierdza (preferencje i uczucia nie mogą stanowić podstawy dla ludzkiej praktyki). Całkowitą dowolność wyboru wyklucza świadomość sytuacji, nacisk okoliczności zawsze wymusza wybranie jednej z nich. W wyborze wartości zasadniczą rolę odgrywa motyw, interpretacja sytuacji, w której się człowiek znajduje, nadanie jej określonego znaczenia. Dlatego nie można a priori zało­żyć realizacji określonej wartości.

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply