ŚWIADOMIE I KONSEKWENTNIE

Lonergan świadomie i kon­sekwentnie zamiast o pojęciu bytu mówi zawsze o ujęciu bytu i tak tłumaczy, co przez nie rozumie: „Ujęcie nie jest żadną wrodzoną ideą, ani pojęciem, ani poznaniem. To jest pragnienie idei, pojęć, poznania, które samo z siebie jest zaledwie niezadowoloną niewiedzą pozbawioną idei, pojęć i poznania. Nie jest to również postulat. Postulaty są częścią hipotetycznych odpowiedzi, ale pra­gnienie poznania jest podstawą pytań. A nie ma potrzeby postulowania pytań. One są faktami”.Dla Lonergana ujęcia transcendentalne są głębokim, centralnym dynami­zmem naszego świadomego dążenia, są aktywnymi uzdolnieniami, które zmie­rzają do rozpoznania w danych tego, co poznawalne i wartościowe. Ujęcia nie są gotowymi pojęciami, ale radykalnym dążeniem do poznania, czyli również do pojęć. Zawierają pytania uprzednie do odpowiedzi, zmierzają do wszystkie­go, co można jeszcze poznać i czego można się jeszcze nauczyć, do wszystkie­go, co jeszcze nieznane. Są najbardziej fundamentalnymi pytaniami naszej in- tencjonalności, a skoro każde pytanie powstaje z jakiejś wiedzy, zawierają pew­ną przed-wiedzę o rzeczywistościOdpowiednio do swojej roli w procesie poznania, ujęcia transcendentalne są warunkami możliwości powstania pytań i odpowiedzi, są podstawą wszelkiego pojmowania i afirmowania. Są transcendentalnymi warunkami możliwości czynności umysłowych na wszystkich poziomach świadomości. Poznawalność, prawda, byt i wartość w swoim podstawowym znaczeniu to ujęcia transcenden­talne.

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply