TO, CO OSTATECZNE

Tym, co ostatecznie je grzebie, usuwa w cień archiwum dzie­jów, jest rozprężenie więzi moralnych, atomizacja spójnej dotąd „moralności obiektywnej”, czyli społecznej. Jej właśnie upadek definitywnie określa „niero- zumność” danej rzeczywistości społecznej. Nadchodzą czasy konieczności „powołania” nowej rzeczywistości konstytuującej się na zasadzie „prawdziwej” Sittlichkeit, tzn. takiej, w której przywrócony zostanie (rzecz jasna nie w postaci kopii poprzedniego modelu) esencjalny charakter więzi jednostki ze społeczeń­stwem. W tym kontekście można zmodyfikować tradycyjny schemat opisu Heglowskiej „drogi ducha” w kategoriach „sztafety narodów”. W świetle Heglowskiej koncepcji Sittlichkeit, najpełniej wyłożonej w jego Filozofii prawa, będzie to „sztafeta Sittlichkeit”.Przywołałem tu zaledwie jeden wycinek wielce złożonej konstelacji Sittlichkeit w całokształcie Heglowskiego systemu filozoficznego. Sądzę wszak, iż nawet ta, nader wąska ścieżka prezentacji koncepcji Sittlichkeit, przybliżyła nas do zrozumienia teorii ontologii bytu społecznego Hegla. Zakończę słowami Filozofa: ”To, co rozumne jest konieczne jako substancjalne, my zaś jesteśmy wolni, o ile uznajemy je za prawo i stosujemy się do niego jako do substancji naszej własnej istoty; wola obiektywna i subiektywna zostały w ten sposób po­godzone i utworzyły jedną niezmąconą całość”Sittlichkeit to substancja i przestrzeń ontologiczna, na której sytuują się wszystkie centralne kategorie heglizmu: moralność, państwo, prawo, wolność i historia.

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply