UPODMIOTOWIENIE POJĘCIA

U Spinozy substancja pozostaje czymś ogólnym, spetryfikowanym w swej statyczności i dlatego jest tylko abstrakcją. Sztywna w swej wielkości substancja jest antytezą życia, rozwoju, działania. Przeto poza zasięgiem spinozjańskiej substancji pozostaje obszar świata ludzkie­go, który z definicji jest tym, co się sam tworzy i znajduje się w stanie permanent­nego stawania się. W Heglowskim ujęciu zaiysowuje się wyraźna różnica pomię­dzy materialno-przyrodniczym i społecznym pojęciem substancji. Polemizując tedy z poprzedzającą go tradycją metafizyczną Hegel formułuje w lapidarnej po­staci własne „substancjalne” credo\ „prawdę ująć i wyrazić” należy „nie tylko jako substancję, lecz w tym samym stopniu również jako podmiot. Żywa substan­cja jest bytem, który naprawdę jest podmiotem.Upodmiotowienie pojęcia substancji otworzyło drogę do podjęcia próby filozoficznego ugruntowania obszaru zjawisk społecznych, gdyż „substancja jako podmiot to właściwie koncepcja ludzkości, która nie tylko jest twórcą, sprawcą, przyczyną i źródłem wszelkich dziedzin ludzkiego działania, ale nadto jest świadoma tego właśnie, że jedynie ona jest twórcą, sprawcą, przyczyną i źródłem wszelkich dziedzin ludzkiego działania”. Podmiotowość substancji to właśnie pojawienie się i dojrzewanie samowiedzy w procesie historycznym rozpoznawania w wytworach kultury samego siebie jako ich twórcy.

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply