WEWNĘTRZNY DUCH

Wydo­bycie się z „ducha wewnętrznego” (u Kanta nosi to nazwę „niepełnoletności” ludzkości) na „zewnątrz” („pełnoletność”) – powiada Hegel – „jest substan­cją, która dojrzała do swego istnienia”. Z tą chwilą staje się ona „światem etyczności” (das Reich der Sittlichkeit), tj. rzeczywistością uznających się wzajemnie jednostek, czyli społeczeństwem w jego strukturalnej różnorodno­ści – jako rodziny, korporacji, społeczeństwa obywatelskiego, narodu i pań­stwa. Samowiedny duch jest substancją etyczną, etyczną rzeczywistością, „ogólnym dziełem, które powstaje dzięki działalności każdego i wszystkich i dalej, bardziej konkretnie formułuje Hegel swoją naczelną antropologicz- no-historyczno-socjologiczną tezę: „Byt etyczny” powstaje „dzięki pracy”. A ów „byt etyczny” – to właśnie Sittlichkeit – kluczowe pojęcie Heglowskiej ontologii społecznej. W kilku swoich publikacjach zajmowałem się analizą pojęcia Sittlichkeit^. Przeto pomijając szczegółowe ustalenia przypomnę jedynie związane z tematem referatu charakterystyki tego pojęcia niezwykle wieloznacznego w swych tre­ściowych zapisach. Sittlichkeit zakresowo obejmuje całokształt substancji spo­łecznej. Wybór etyczności w charakterze ramowej oprawy i substancjalności wszelkich aspektów życia społecznego i w ogóle ludzkiej kultury – świadczy o    etycystycznym charakterze Heglowskiego myślenia w sprawach państwa, człowieka i jego historii.

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply