WŁAŚCIWY SPOSÓB POJMOWANIA FILOZOFII

Precyzyjne określenie filozofii, jako dziedziny ludzkiej działalności kulturowej, odnaleźć można na­tomiast już u Arystotelesa, który w Metafizyce pisze o swych poprzednikach: „filozofowali w tym celu, aby uniknąć niewiedzy, to jasne że poszukiwali wie­dzy nie dla jakiejś korzyści [i dalej – M. B.] tak, jak wolnym człowiekiem na­zywamy tego, kto żyje dla samego siebie, a nie dla kogoś innego, tak też wśród innych nauk tylko ta jest wolna. Tylko ona bowiem, istnieje dla samej siebie”. Podkreślana tu autonomiczność poznania filozoficznego nie jest jednak jedy­nym jego warunkiem. Równie ważna jest dla Arystotelesa prawdziwość sądów określana przez niego (w sformułowaniu Tomasza z Akwinu) jako zgodność myśli i rzeczy, oraz pojęciowa forma ich wyrażania.Należy przy tym zauważyć, że i Platon i Arystoteles odwoływali się w po­znaniu do władzy rozumu. Pierwszy mówił o NOESIS, czyli rozumie ujmują­cym to, „co stanowi podstawę wszelkiego istnienia i możliwości wszelkiego poznania” tzn. o władzy ujmującej świat ogólnych idei; drugi zaś w ludzkim rozumie widział zdolność poznawania eide określających istoty rzeczy do­świadczalnego świata.Czasy antyczne pojmowały jednak filozofię nie tylko jako wiedzę teore­tyczną, tłumaczącą występujące w świecie zjawiska na podstawie ogólnych zasad. Filozofia w wielu szkołach pojmowana była jako praktyczna mądrość oraz umiejętność życia cnotliwego i szczęśliwego. Można by tu wskazać scep­tyków, stoików, czy epikurejczyków. Jak się jednak wydaje zalecane przez po­wyższe szkoły wskazówki praktyczne, mające zapewnić szczęście i cnotę czło­wieka, za każdym razem są konsekwencją wypracowanego stanowiska teore­tycznego – spełniającego formalne kryteria podane przez Arystotelesa.

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply